ඩේවිඩ් අයියා — සොලමන් අරුලානන්දම් ඩේවිඩ් (1924–2015) උතුරු ශ්රී ලංකාවේ කරම්පන් හි උපත ලැබීය. 1956 දී සිංහල පමණක් පනත සම්මත කිරීමෙන් පසු ඔහුගේ ජීවිතය වෙනස් මාවතකට යොමු විය. රජයේ සේවයේ සේවය කළ ඔහු රට හැර ගොස් මෙල්බර්න්, ලන්ඩන්, නයිජීරියාව සහ කෙන්යාව වැනි ස්ථානවල ඔහුගේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සහ නගර සැලසුම් කුසලතා භාවිතා කළේය. 1972 දී ඔහු සමාජ සේවය සඳහා කැපවීමට ශ්රී ලංකාවට නැවත පැමිණියේය.
1977 දී ඔහු වෛද්ය එස්. රාජසිංහම් සමඟ එක්ව වවුනියාවේ ‘ගාන්ධියම්’ ව්යාපාරය සම-ආරම්භ කළේය. මෙම ව්යාපාරය දෙමළ ප්රදේශවල ගම් පාදක සංවර්ධනය කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ අතර අධ්යාපනය, සෞඛ්ය සේවා සහ ජීවනෝපාය සහාය ලබා දුන්නේය. මුල් ළමාවිය පාසල්, ජංගම සායන, කාන්තා පුහුණු මධ්යස්ථාන සහ ළමුන් සඳහා පෝෂණ වැඩසටහන් මෙම මුලපිරීමේ ප්රධාන අංග විය.
ඉන්දියානු සම්භවයක් ඇති දෙමළ ජනතාව කඳුකරයේ සිට වන්නි කලාපයට නැවත පදිංචි කිරීමේදී ඔහු වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. ඔහුගේ සාමකාමී උත්සාහයන් දෙමළ ප්රදේශවල වාර්ගික සමතුලිතතාවය කඩාකප්පල් කිරීම අරමුණු කරගත් රජයේ උපායමාර්ගික සිංහල ජනාවාසවලට වඩා වෙනස් විය.
1983 දී, ඩේවිඩ් අයියා සහ ආචාර්ය රාජසිංහම් දෙමළ සටන්කාමීන් හමුවීමේ චෝදනාව මත අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. ඒ වන විට ඩේවිඩ් අයියාගේ වයස අවුරුදු 59 කි. ඔහු පනාගොඩ හමුදා කඳවුරේ රඳවා තබා පසුව වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේ සිරගත කරන ලදී. ගාන්ධියම් ව්යාපාරය සහ වැලිකඩ බන්ධනාගාර සංහාරය පිළිබඳ ඔහුගේ මතකයන් ගැන ඔහු කතා කරන ඔහුගේ අවසාන සම්මුඛ සාකච්ඡාවකින් ලද තොරතුරු පහත දැක්වේ.

දෙමළ විමුක්ති ව්යාපාරය ගැන ඔබ උනන්දු වූයේ කෙසේද?
මම ශ්රී ලංකාවට ආපසු පැමිණි දා සිට, දෙමළ ජනතාවට ගාන්ධි මූලධර්ම හරහා පමණක් ගොඩනගා ගත හැකි අද්විතීය ජීවන රටාවක් අවශ්ය බව මම විශ්වාස කළෙමි. සිංහලයන්ගෙන් නිදහස ලබා ගැනීම ගැන මම කිසි විටෙකත් සිතුවේ නැත, නමුත් දෙමළ ජනතාව තමන්ව පාලනය කිරීමට ඉගෙන ගත යුතු යැයි මම විශ්වාස කළෙමි. අධ්යාපනය සහ ගාන්ධිවාදය විසින් එය සාක්ෂාත් කර ගනු ඇති බව ද විශ්වාස කළෙමි.
අපි වවුනියාවේ නාවලර් ෆාම් නමින් විශාල ගොවිපලක් ආරම්භ කළෙමු. අක්කර 10 ක පමණ භූමි ප්රමාණයක, අපි කෘෂිකාර්මික පුහුණු මධ්යස්ථානයක් නිර්මාණය කළෙමු. මම පෞද්ගලිකව එම ස්ථානය තෝරාගෙන දෙමළ තරුණයින්ට ගොවිතැන හඳුන්වා දුන්නෙමි. මම ට්රැක්ටරයක් මිලදී ගෙන, ඔවුන්ට ආහාර ලබා දී, භූමියේ වැඩ කිරීමට ඔවුන්ට ඉගැන්නුවෙමි. නමුත් වසර දෙකකට පසු, ඔවුන් සහල් අස්වැන්න නෙළා ගෙදර ගෙන ගියහ.
තවමත්, මම අත්හැරියේ නැත. වෛද්ය රාජසිංහම් සහ මම නව ක්රම ගවේෂණය කළෙමු. ඔහු වැනි කෙනෙකු නොමැතිව, ගාන්ධියම් වැඩෙන්නේ නැත. ඔහු රාත්රිය පුරාම අවදියෙන් සිටියේය, අවශ්ය තැනට අපව ගෙන යමින් සිටියේය, සහ ඉක්මනින් වාර්තා ලියමින් සිටියෙය . ඔහුගේ බිරිඳ ශාන්ති ද ඉතා සැලකිලිමත් වූ අතර අනුකම්පාවෙන් මිනිසුන් සුවපත් කළේය. රාජසිංහම් යුවළ ගාන්ධියම්ගේ සාර්ථකත්වයට යතුර විය.
අපි ගොවිපළේ නැවතී උනන්දුවක් දක්වන තරුණයින් 14ක් හෝ 15ක් තෝරා ගත්තෙමු. අපි ඔවුන් සඳහා කුඩා පැල්පත් ඉදිකර, ගුරුවරුන් පත් කර, ඔවුන්ට ශ්රමය සහ අධ්යයනය යන දෙකම ඉගැන්වූවෙමු – එය ගාන්ධියම් හි කේන්ද්රීය සමබරතාවයක් වන අතර එය සාර්ථක විය.
අධ්යයනයෙන් දරුවන්ට බරක් දැනෙනවාට අපි කැමති වුණේ නැහැ. ඒ නිසා අපි අපේම විෂය මාලාවක් නිර්මාණය කළා. අපි සෑම ගමකටම ගොස්, ප්රධාන නිලධාරියා හමුවී, අපගේ දැක්ම පැහැදිලි කළ අතර, ප්රදේශයෙන් එක් කාන්තාවක් තෝරා ගත්තෙමු. අපි ගම්මාන 500කින් කාන්තාවන් 500ක් පුහුණු කළා. ඔවුන් අප සමඟ සියල්ල ඉගෙන ගත් අතර පසුව අන් අයට ඉගැන්වීමට ආපසු ගියහ.
රැකියාවට ගිය මව්වරු තම දරුවන් අප සමඟ තැබුවා. අපි සෑම ගමකම පිදුරු සෙවිලි කළ පැල්පත් ඉදිකර, බිම පිරිසිදු සුදු වැලි ඇතිරූ අතර, පුහුණුව ලත් කාන්තාවන් දරුවන් රැකබලා ගත්හ. අපට සහාය දුන් පරිත්යාගශීලීන් අපගේ වැඩ බැලීමට වවුනියාවට පැමිණියහ. ගාන්ධියම් වර්ධනය වී අවසානයේ පෙර පාසල් 500කට වඩා පවත්වාගෙන ගියහ.
මේ සියල්ල රජය දැන සිටියේය. අපි ළිං කැණීම් කළේ කොහේද සහ ගොවිපලවල් පවත්වාගෙන ගියේ කොහේද යන්න ඔවුන් දැන සිටියහ.
ඔයාව අත්අඩංගුවට ගත්තේ කවදාද?
1983 අප්රේල් මාසයේදී, වෛද්ය රාජසිංහම් සහ මම දෙදෙනාම අත්අඩංගුවට ගත්තා. මාව මධ්යම රාත්රියේ කොළඹ YMCA එකෙන් අරන් ගිහින් CID එකේ 4 වන මහලට ගෙනාවා. එක මිනිහෙක් ඇවිත් කිව්වා, “අපි ඔයාගේ හැම සැලැස්මක්ම සහ ක්රියාකාරකම් ගැන දන්නවා. අපි ඔයාව හොඳට නිරීක්ෂණය කළා. බොරු කියන්න එපා – පාපොච්චාරණය කරලා සැහැල්ලු දඬුවමක් ලබා ගන්න.”
එයාලා මොන වගේ ප්රශ්න කිරීමක් කළාද?
උදේ පාන්දරම එයාලා මගේ ප්රකාශය ගන්න කනිෂ්ඨ CID නිලධාරියෙක් යැව්වා. මම මගේ ජීවිතේ ගැන හැම දෙයක්ම එයාට කිව්වා. මේ තරම් හොඳින් ගමන් කළ සහ උගත් කෙනෙක් මේ සියල්ල කරලා තියෙන එක ගැන එයා කම්පනයට පත් වුණා. එයා ඒ සියල්ල ලියා ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකුට දුන්නා.
පසුදා උදේ, පුණ්යා ද සිල්වා මාව බලන්න ආවා. වචනයක්වත් කතා නොකර, එයා මගේ අත සොලවලා කිව්වා, “ඔයා අහිංසකයි කියලා මම දන්නවා. මට බලය තිබුණා නම්, මමම ඔයාව ආපහු YMCA එකට ගෙනියනවා. නමුත් මට ඔයාව හමුදා කඳවුරට යවන්න නියෝග තියෙනවා.”
එයා අපිව පනාගොඩ කඳවුරට ගෙනැවිත් හමුදාවට කිව්වා අපිට කරදර කරන්න එපා කියලා. නමුත් ඔහු ගියාට පස්සේ දේවල් වෙනස් වුණා. අපිව වස්තූන් වගේ බලන්න සොල්දාදුවන් පාසල් ළමයි ගෙනාවා. එකෙක් එකපාරටම මගේ පපුවට පිහියෙන් ඇන්නා. මම වේදනාවෙන් හා බියෙන් වැටුණා, මගේ මුත්රාශය පාලනය කර ගන්න බැරි වුණා, ඒ වගේම තෙත් ඇඳුම් අඳින්නත් සිද්ධ වුණා.
ඊට පස්සේ ඔවුන් අපිව වැලිකඩ බන්ධනාගාරයට යැව්වා, එහිදී තරුණ දෙමළ රැඳවියන් ගොඩක් හිටියා. ඔවුන් කිව්වා, “අපි ඔබව ආරක්ෂා කරන්නම්” කියලා. ඔවුන් ළඟ තිබුණු සුළු දේ බෙදාගත්තා. හිරගෙදර වධහිංසා ගැන මම කතා කළ යුතුයි. මිනිස්සු ඇත්ත දැනගත යුතුයි. සමහර වෙලාවට, කෑම ගන්න අපිට හතර ගාතෙන් බඩගාන්න සිද්ධ වුණා. එක පාරක්, ජේලර් කෙනෙක් මුල්ලක පිඟානක් තියලා කිව්වා සතුන් වගේ ඒකට දුවන්න කියලා. අපිට විරුද්ධ වෙන්න ශක්තියක් තිබුණේ නැහැ.

වැලිකඩ සංහාරය ඔබ දුටුවා. ඔබ එය අපේක්ෂා කළාද?
නැහැ. වධහිංසා පැමිනුණා, ඔව්, නමුත් මම සමූහ ඝාතනයක් අපේක්ෂා කළේ නැහැ. 1983 ජූලි 25 වන දින, දෙමළ ජනතාව පිටත මරා දමමින් සිටියහ. සිංහල මැරයන් පහළ බන්ධනාගාර කුටිවලට ඇතුළු විය. අපි ඉහළ මාලයේ සිටියෙමු. නිලධාරීන් සිංහල සිරකරුවන්ට දොරවල් විවෘත කළ අතර, පසුව ඔවුන් දෙමළ සිරකරුවන්ට පහර දුන්හ.
එදින කුට්ටි මනි, ජගන් සහ තංගතුරෙයි වැනි සටන්කාමීන් ඇතුළු තිස් පස් දෙනෙකු මිය ගියහ. තුවාල ලැබූ බොහෝ දෙනෙකුට ප්රතිකාර නොලැබුණු අතර ලේ ගැලීමෙන් මිය ගියේය.
ජූලි 26 වන දින එය නිහඬ විය. නමුත් 27 වන දින ප්රහාර නැවත ආරම්භ විය. අපි – වැඩිහිටි පිරිමින් 8 දෙනෙකු හෝ 9 දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් – උඩුමහලේ අඩි 40 ක් පළල සිර මැදිරියක සිර කරන ලදී. වෛද්ය රාජසිංහම් සහ චින්නරාසා පියතුමා අප සමඟ සිටියහ. වයස අවුරුදු 75 ක් වන වෛද්ය ධර්මලිංගම් පැවසුවේ, “ඔවුන් ආවොත්, අපි සටන් කර මිය යා යුතුයි” යනුවෙනි.
ඔහු පැවසූ පරිදි, ඔවුන් පසුදා පැමිණියහ. අපගේ කාමරය පිටතින් අගුළු දමා තිබුණි. ආරක්ෂකයා යතුර රැගෙන ගියේය. ප්රහාරකයින් ඇතුළට කඩා වැදීමට උත්සාහ කළා. අපි විරුද්ධ වුණා. වෛද්ය රාජසිංහම් චතුර ලෙස සිංහල කතා කළ අතර අපි හානියක් කිරීමට අදහස් කළේ නැති බව පැහැදිලි කිරීමට උත්සාහ කළා.
දොර කැඩී තිබුණා. වෛද්ය ධර්මලිංගම් ඔවුන්ව අවහිර කිරීමට උත්සාහ කළ නමුත්, ඔවුන් වෛද්ය රාජසිංහම් එළියට ඇද දමා ඔහුගේ හිසට මාරාන්තික ලෙස පහර දුන්නා. ඔහු වහාම මිය ගියා. ඔවුන් අපට කිව්වා පැත්තකට වෙන්න කියලා. “මම දැන් මැරුණොත් ඒක ගෞරවනීයයි” කියලා මට මතකයි.
ඒ වෙලාවේ, මුස්ලිම් ජාතික අණ දෙන නිලධාරියෙක් අපිව පහළට ගෙනියන්න අණ කළා. අපිට පහළට නැමිලා ඇවිදින්න කිව්වා. මඟ දිගේ මළ සිරුරු මම දැක්කා – සමහරක් තවමත් ඇඹරෙනවා. අපිව ට්රක් රථයකට පටවා මඩකලපුව බන්ධනාගාරයට ගෙන ගියා.
ගාන්ධියම් – මහත්මා ගාන්ධිගේ වටිනාකම් මත පදනම් වූ සාමකාමී ව්යාපාරයකි. එය සරල ජීවිතයක්, අවිහිංසාව සහ ස්වයං විශ්වාසය විශ්වාස කළේය.
අයියා – දෙමළ භාෂාවෙන්, “අයියා” යන වචනය වැඩිහිටියන් සඳහා භාවිතා කරන ගෞරවනීය ආමන්ත්රණයකි.
ස්තූතිය : Ezhuna සඟරාවට
Discover more from සාක්ෂිය
Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Follow Us