ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික ගැටුමේ මූලය

එම්. තිරුනාවුකරසු මහතා විසින් රචිත The Fundamentals of the Ethnic Problem in Sri Lanka (ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික ගැටුමේ මූලය) නම් ග්‍රන්ථය 1991 වර්ෂයේදී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. මෙම ග්‍රන්ථයේ එක් පරිච්ඡේදයක් වන්නේ “ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්වල ආරම්භය සහ ජනවාර්ගික ගැටුමේ මූලය” යන්නයි. මෙම ලිපිය ආරම්භයේ දී, ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්වල ආරම්භය ගවේෂණය කෙරේ. එම කොටස කෙටියෙන් පහත පරිදි සාරාංශ කළ හැකිය.

ශ්‍රී ලංකාව සිංහල බෞද්ධයන්ට පමණක්ම අයත් බව පවසන, සිංහල බෞද්ධයන්ගේ උරුමයක් ලෙසම පෙන්වෙන සාම්ප්‍රදායික කතාව ජාතියේ මූලික ඉතිහාසය ලෙස ඉදිරිපත් කරයි. මෙම ඉතිහාසය එක් ජාතියක්, එක් ආගමක්, එක් භාෂාවක් යන එකම මූලික සංකල්පය මත ගොඩනඟා ඇත. එම සන්දර්භය යටතේ, බෞද්ධ ධර්මය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා මෙම දූපත තෝරාගෙන ඇති බව සඳහන් වේ.  එම අරමුණ සඳහාම බෞද්ධ රාජ්‍ය පද්ධතියක් පිහිටුවනු ලැබූ බවත් සඳහන් වේ. මෙම දර්ශනය දෙමළ ජාතිකයින්, මුස්ලිම් ජාතිකයින් සහ අනෙකුත් ජාතික කණ්ඩායම් විරසකවීමකට ලක් කරවන ආකාරයේ ගැටලු සහිත පදනමක් සකස් කළේය.

සත්‍ය  වශයෙන්ම , පසුකාලීනව සිදු කරන ලද කළ පුරාවිද්‍යාත්මක හා ඓතිහාසික අධ්‍යයනයන් මගින් මෙම මූලික වශයෙන් මධ්‍යගත දෘෂ්ටිවාදයේ සම්ප්‍රදායික වංශ පරම්පරාව පිළිබඳ ප්‍රශ්න කිරීමක් සිදු කරයි. මෙම අධ්‍යයන වලින් පෙන්වා දෙනුයේ, පැරණි කාලයේ  පටන්ම මෙම දූපතේ මිනිසුන් ජීවත්ව සිටි බවට සාක්ෂි පවතින බවත්, මෙහි මෙහි දක්නට ලැබෙන මෙගාලිතික සංස්කෘතීන් (මෙගාලිතික සංස්කෘතිය යනු පුරාණයේ ගල් භාවිතයෙන් චාරිත්‍රානුකූල හා භූමදාන ව්‍යුහයන් ගොඩනඟන ලද මානව ශිෂ්ටාචාරය ය.) දකුණු ඉන්දියානු සංස්කෘතික සම්ප්‍රදායන් සමඟ සම්බන්ධ වී ඇති බවත් ය. මෙවැනි අධ්‍යයනවලින් ඉදිරිපත් කරනු ලබන නිගමනය වන්නේ, දෙමළ ජනතාව සහ සිංහල ජනතාව එකම සංස්කෘතික පදනමක ශාඛා වශයෙන් උත්පන්න වී තිබිය හැකි බවයි.

එමෙන්ම, ශ්‍රී ලංකාවේ මුස්ලිම් ජනතාව සම්පූර්ණයෙන්ම විදේශීය රටවලින් පැමිණියවුන් නොවීය. ඔවුන් දකුණු ඉන්දියානු වෙළඳාම, දේශීය ඒකාබද්ධතා, විවාහ සබඳතා සහ සංස්කෘතික හුවමාරු ඔස්සේ මෙම රට තුළ මුල් බැස ගත්හ.

මෙම ලිපියේ ඊළඟ කොටසින් මෙම ජනවර්ග අතර ගැටුම් වර්ධනය වූ ආකාරය, විශේෂයෙන් සිංහලයන් සහ දෙමළයන් අතර ජනවාර්ගික ගැටුම වර්ධනය වී ඇති ආකාරය විස්තර කරයි. එම කොටස අපි සම්පූර්ණයෙන්ම ඉදිරිපත් කරමු.

වාර්ගික ගැටුම ඓතිහාසිකව නිර්මාණය වූ අයුරු

උතුරු ඉන්දියාවේ ආරම්භ වූ බුදු දහම දකුණු ඉන්දියාවේ  මෙන්ම ඉන්දියාවේ දේශසීමාවලින් ඔබ්බට ද ව්‍යාප්ත විය. ඉන්දියාවේ සිදු වූ දේශපාලන හා සංස්කෘතික වෙනස්කම් ඉතිහාසපුරාවට ශ්‍රී ලංකාවට බලපා ඇත. මෙම සන්දර්භය තුළ, රාජ්‍යය අනුග්‍රහය සමඟින් ඉන්දියාවේ බුද්ධාගම ප්‍රමුඛත්වයට පත් වූ විට, එය ශ්‍රී ලංකාව පුරා ද ව්‍යාප්ත විය. උතුරු ඉන්දියාවෙන් මතු වූ බුද්ධාගම දකුණු ඉන්දියාවට සහ ශ්‍රී ලංකාවට ව්‍යාප්ත විය. ශ්‍රී ලංකාවේ ජීවත් වූ මෙගාලිතික සංස්කෘතික ප්‍රජාවන් අතර, බුද්ධාගම පුළුල් ලෙස ව්‍යාප්ත විය. ඒ සමඟම, එය අනුරාධපුර රාජධානිය තුළ රාජ්‍ය ආගම බවට පිළිගනු ලැබීය.

ක්‍රිස්තු වර්ෂ පළමුවැනි සියවසේ අගභාගයේ සහ දෙවැනි සියවසේ ආරම්භයේදී, බුද්ධ ධර්මය තුළ විශාල පියවරක් ලෙස සැලකිය හැකි විභේදනයක් (schism) ඇතිවිය. මෙහිදී තෙරවාද සහ මහායාන යන භික්ෂු නිකායන් දෙකක් පැන නැගිණි. මහායාන බුද්ධවාදය ද දකුණු ඉන්දියාවට ද ව්‍යාප්ත විය. ක්‍රිස්තු වර්ෂ තෙවැනි සියවසට ආසන්න කාලයේදී, දකුණු ඉන්දීයාවෙන් මහායාන අදහස් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිනිණි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ශ්‍රී ලංකාවේ ථෙරවාද සහ මහායාන චින්තන පාසල් අතර මතභේද ඇති විය. මෙම ගැටුම්  පිටුවහල් කිරීමේ සහ ප්‍රචණ්ඩත්වයේ ස්වරූපය ගත්තේය.

සංඝමිත්ත නම් දකුණු ඉන්දියානු දෙමළ භික්ෂුවක් මහසේන රජු මහායාන නිකායට හරවා ගත්තේය. මෙම සිදුවීමත් සමගම, ශ්‍රී ලංකාවේ ථෙරවාද පාර්ශ්වය බොහෝ සෙයින් පීඩා වින්දහ. මහායාන බුද්ධාගමෙන් ථෙරවාද බුද්ධාගම ආරක්ෂා කර ගැනීමේ අදහස සහ උත්සාහය සිංහල-දෙමළ ජනවාර්ගික ගැටුමේ ආරම්භක බීජය ලෙස සැලකිය හැකිය. මේ සම්බන්ධයෙන්, මහාචාර්ය එස්. පද්මනාදන්ගේ මතය වෙත යොමු වීම සුදුසුය.

“මහසේන රජුගේ පාලන සමයේදී (ක්‍රි.ව. 274–300), රාජ සභාව මහායාන ධර්මයන් ප්‍රචාරය කළ පිරිසකගේ බලපෑමට ලක් විය. මහසේන මහ රජතුමා  මහායානය වැළඳ ගත්තේය. චෝළ රටින් පැමිණි සංඝමිත්ත නම් භික්ෂුව රජතුමා මහායාන ධර්මයට  හරවා ගත්තේ ය. සංඝමිත්ත හිමිගේ නායකත්වය යටතේ මහායානිකයන් ගෙන ගිය ක්‍රියාමාර්ග මගින් මහාවිහාරයට දැඩි බලපෑම් සිදුවිය. මහාසේන රජතුමාගේ පාලන සමයේදී මහාවිහාරය මර්දනය කිරීම සහ යටත් කර ගැනීම එහි ආධාරකරුවන්ගේ සිත් තුළ කටුක මතකයන් ඉතිරි කළේය. මෙම සිදුවීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, දෙමළ ජනතාවගේ දේශපාලන හා සංස්කෘතික බලපෑමට එරෙහිව සතුරුකම උත්සන්න විය.”

“බුද්ධාගම සිංහල ජාතිය එක්සත් කළ සංස්ලේෂිත ආගමක් බවට පත් විය. නමුත් එය කිසි විටෙකත් තමිල්නාඩුවේ කේන්ද්‍රීය කාර්යභාරයක් ඉටු කළේ නැත. එහි සමෘද්ධිමත් බෞද්ධ මධ්‍යස්ථාන මහායානයේ බලපෑමට යටත් විය. එම මධ්‍යස්ථානවලින් මහායාන අදහස් මෙම දිවයිනයෙහි පැතිර ගියේය. මහායානයේ බලපෑම කෙතරම් ශක්තිමත්ද යත් එය මහාවිහාරයේ අධිකාරිය සහ ආධිපත්‍යය විනාශ කිරීමට තරම් බලවත් වීය ,” යැයි පද්මනාදන් සඳහන් කළේය.

එබැවින්, මහායාන සහ ථෙරවාද යන බෞද්ධ නිකායන් දෙක අතර ඇති වූ ගැටුම සිංහල-දෙමළ ජනවාර්ගික ගැටුමේ හරය ලෙස තහවුරු වේ.

මෙය තවදුරටත් අවබෝධ කරගැනීම සඳහා, තවත් පැතිකඩක් සලකා බලමු.”

ආරම්භයේ දී, බෞද්ධ භික්ෂූන් අතර සිංහල භික්ෂූන්, දෙමළ භික්ෂූන් හෝ ඉන්දියානු භික්ෂූන් ලෙස කිසිදු වෙනසක් නොතිබුණි. වාර්ගික, භාෂාමය සහ කලාපීය වෙනස්කම් වලින් ඔබ්බට, බෙදීම් පැවතියේ මහායාන සහ ථෙරවාද නිකායන් අතර පමණි.

දැන් අපි මෙම විෂය සම්බන්ධයෙන් මහාචාර්ය කේ. ඉන්ද්‍රපාලගේ අදහස් දෙස බලමු. පළමුව, දකුණු ඉන්දියානු දෙමළ භික්ෂූන් පිළිබඳ ඔහුගේ සටහන පරීක්ෂා කර බලා අනෙක් කරුණු වෙත යමු.

ප්‍රසිද්ධ බෞද්ධ තර්කවේදියෙකු වූ දිඤ්ඤාග හිමි, විවරණ දහහතරක් රචනා කළ උත්තර භාරතයේ නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ නායක භික්ෂුව ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ ධර්මපාල හිමි, සහ බෝධිධර්ම .   තුන්දෙනාම කාඤ්චීපුරයෙන් පැමිණි අය වූහ.”

මෙයින්, දෙමළ භික්ෂූන් කීර්තිමත් චරිත වූ බවත්, විවිධ ජනවර්ගවලින් පැමිණි භික්ෂූන් වහන්සේලාට සත්කාරකත්වය සැපයූ ප්‍රමුඛ නාලන්දා විශ්ව විද්‍යාලයට පවා එවැනි බහු-වාර්ගික නායකත්වයක් තිබූ බවත් තේරුම් ගත හැකිය. එය වාර්ගික, භාෂාමය හෝ කලාපීය වෙන්වීමකින් තොර තත්වයක් ද පෙන්නුම් කරයි.

“හයවන සියවසෙන් පසු, තමිල්නාඩුවේ බුද්ධාගමට එරෙහිව ඇති වූ ව්‍යාපාර හේතුවෙන්, තමිල්නාඩුවේ බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා පෙරට වඩා විශාල සංඛ්‍යාවක් ශ්‍රී ලංකාවට සංක්‍රමණය වූ බව පිළිගත හැකිය. එලෙසම, තමිල්නාඩුවේ බුද්ධාගමට එල්ල වූ තර්ජනය දුටු විට, ඊලම් සිට බෞද්ධ විද්වතුන් තමිල්නාඩුවට ගොස් ආගම ආරක්ෂා කර ගැනීමේ උත්සාහයක නියුතු වූවා විය හැකිය.”

“චීන භික්ෂුන් වෛද්‍යයෙකු වූ සුයන්සැන් (Xuanzang) හත්වැනි සියවසේදී කාඤ්චීපුරයට පැමිණි අවස්ථාවේ, ඔහු එහිදී ඊලාම් භික්ෂූන් 300ක් හමුවූ බව අපි ඉගෙන ගන්නෙමු.
හත්වන සහ අටවන සියවස්වල තමිල්නාඩුවේ බුද්ධාගමට මුහුණ දීමට සිදු වූ තර්ජනවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ඊලම් සිට භික්ෂූන් වහන්සේලා ද එහි බුද්ධාගම ආරක්ෂා කිරීමට උත්සාහ කළ බව පෙනේ.”

 “මහායානය ප්‍රචාරය කිරීමට සහ එය වඳවීමේ තර්ජනයට ලක් වූ විට එය ආරක්ෂා කිරීමට තමිල්නාඩු භික්ෂූන් වහන්සේලා ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියා සේම, අර්බුදකාරී කාලවලදී දෙමළ බෞද්ධ භික්ෂූන්ට සහාය වීමට ඊලම් භික්ෂූන් වහන්සේලා ද තමිල්නාඩුවට ගිය බවට සැකයක් නැත.”

එමනිසා, ඉහත ප්‍රකාශවලින් පැහැදිලි වන්නේ ආරම්භයේ දී එය වාර්ගික, භාෂාමය සහ කලාපීය වෙනස්කම් ඉක්මවා ගිය බෞද්ධ නිකායන් අතර අරගලයක් වූ බවයි. කෙසේ වෙතත්, මහායාන රැල්ල දකුණු ඉන්දියාවෙන් ශ්‍රී ලංකාවට අඛණ්ඩව හමා ආ බැවින්, එය වාර්ගික, භාෂාමය සහ කලාපීය වෙනස්කම් අනුව සකස් කිරීමේ ක්‍රියාව ශ්‍රී ලංකාව තුළ ථෙරවාද නිකාය ආරක්ෂා කිරීමේ උපායමාර්ගික මාධ්‍යයක් බවට පත්විය.

දකුණු ඉන්දියාවෙන් මතුවන බලපෑමට – එනම් ඉන්දියාවට එරෙහි විරෝධයට – එරෙහි වීමට ගත් උත්සාහය අවසානයේ දෙමළ ජනවාර්ගිකත්වයට එරෙහි වීමේ ස්වරූපය ගත්තේය. මෙය තවදුරටත් පැහැදිලි කිරීම සඳහා: ශ්‍රී ලංකාවට මහායානය ගෙන එන අය දකුණු ඉන්දියානු දෙමළ ජාතිකයන් වූ නිසාත්, දකුණු ඉන්දියාවේ සිදුවන වෙනස්කම් මුලින්ම අනුගමනය කළේ උතුරු ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ජාතිකයන් – බොහෝ විට දකුණු ඉන්දියාවේ දොරකඩ ලෙස විස්තර කරන ලද නිසාත්, ඔවුන් පසුව දිවයින පුරා ඒවා ව්‍යාප්ත කළ නිසාත්, දකුණු ඉන්දියාවට විරුද්ධ වීම ශ්‍රී ලංකාවේ ජීවත් වන දෙමළ ජනතාවට විරුද්ධ වීමට සමාන විය. මේ ආකාරයෙන්, සිංහල බෞද්ධයන් තුළ පැවති ඉන්දියානු විරෝධී හැඟීම ඊලාම් විරෝධී දෙමළ විරෝධී හැඟීමක් බවට පරිවර්තනය විය.

ථෙරවාද-මහායාන අරගලය ලෙස ආරම්භ වූ මෙම ගැටුම  පසුව සම්පූර්ණයෙන්ම හින්දු-බෞද්ධ ගැටුමක් දක්වා වර්ධනය විය. පොදු යුගයේ මුල් සියවස්වල සිට, හින්දු ආගම ක්‍රමයෙන් ආධිපත්‍යය ලබා ගන්නා අතරතුර, බුද්ධාගම පරිහානියට පත්වීමට පටන් ගත් අතර, හයවන සියවස වන විට, හින්දු ආගම තුළින් බුද්ධාගමට දැඩි විරෝධයක් මතු විය. හින්දු ආගම මහායාන බුද්ධාගම තමන් තුළට අවශෝෂණය කර ගත්තේය. මහායානය සම්බන්ධයෙන් කේ.එම්. පනික්කර්ගේ අදහස් සඳහන් කිරීම මෙහිදී සුදුසුය.

 “ක්‍රි.ව. 6 වන සියවසේදී පමණ, බුදුන් වහන්සේ විෂ්ණුගේ අවතාරවලින් එකක් ලෙස ඇතුළත් කර ඇති අතර වන්දනාමාන කළ යුතු දෙවියෙකු ලෙස ප්‍රකාශ කරන ලදී. මත්ස්‍ය පුරාණයේ,  උන් සහන්සේ අවතාරවලින් එකක් ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇත. භාග්‍යවත් පුරාණයේ ද බුදුන් වහන්සේ විෂ්ණුගේ අවතාරයක් බව සඳහන් වේ. 7 වන සියවසේ සෙල්ලිපියක් හරහා, දකුණු ඉන්දියාවේ පවා බුදුන් වහන්සේ අවතාරයක් ලෙස සලකනු ලැබූ බව දන්නා කරුණකි.”

මේ ආකාරයෙන්, මහායානය හින්දු ආගමට ඒකාබද්ධ වූ අතර ඉන්දියාවේ බුද්ධාගම පරිහානියට පත් විය. මෙම පරිවර්තනය ශ්‍රී ලංකාව තුළ ද සිදුවනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළ යුතුව තිබුණි. ඉන්දියාවේ සිදුවන වෙනස්කම් සාමාන්‍යයෙන් ශ්‍රී ලංකාවට ද බලපාන බැවින්, එවැනි වෙනස්කම් හේතුවෙන් ඉන්දියාවේ බුද්ධාගමේ අඛණ්ඩ පරිහානිය හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ බුද්ධාගමට ද බලපෑම් ඇති වේ යැයි මහාසංඝයා බිය වන්නට ඇත.

එබැවින්, මහායානයෙන් ථෙරවාදය ආරක්ෂා කිරීම සහ හින්දු ආගමෙන් බුද්ධාගම ආරක්ෂා කිරීම යන ක්‍රියාව එක්ව සිංහල බෞද්ධ දෘෂ්ටිවාදාත්මක රාමුවට ශක්තියක් ලබා දුන්නේය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, මෙම වෙනස්කම්වල මූලාරම්භය වන ඉන්දියාවට විරුද්ධ වීම සහ එම ඉන්දියානු බලපෑමේ පළමු ඉලක්ක වූ දෙමළ ජනතාවට විරුද්ධ වීම, තනි සූත්‍රගත කිරීමකට ඒකාබද්ධ විය: එය දෙමළ විරෝධී හැඟීම් පිළිබඳ දෘෂ්ටිවාදයයි.

එබැවින්, සිංහල බෞද්ධ දෙමළ විරෝධී හැඟීම්වල මූලය ඉන්දියාවට විරුද්ධ වීම තුළ පවතී. නමුත් එහි ගොදුරු බවට පත් වූයේ ඊලම් දෙමළ ජනතාවයි.

මේ ආකාරයේ විරෝධයක් හැඩගැසෙන විට, එය තවමත් සිංහල සහ දෙමළ ජනතාව අතර සතුරුකමක් නොවීය. එවැනි සතුරුකමක් පැවති බවට මෙතෙක් කිසිදු සාක්ෂියක් නොමැත. එය මුලින්ම දක්නට ලැබුණේ බෞද්ධ ආගම තුළ ආධිපත්‍යය සහ ඉහළ තනතුරු දැරූ විද්වතුන් අතර ය.

තව දුරටත්…